Doorkijk naar 2040

Insert your content here

NZKG-visie-doorkijk-naar-2040-doorkijkje

Unieke dynamiek in het Noordzeekanaalgebied

Het Noordzeekanaalgebied heeft unieke kenmerken die we willen versterken en benutten. Het meest opvallend is de ligging aan zee en het kanaal zelf. De kustzone met strand en duinen voegt een bijzondere kwaliteit aan het gebied toe en vormt in combinatie met de pieren, de haven en de sluizen het unieke karakter van IJmuiden/Amsterdam aan Zee. Het kanaal maakt het mogelijk voor zeeschepen ver landinwaarts te varen en over te slaan in de havenbekkens. De bedrijven en industrie hebben beschikking over uitgebreide en diverse achterlandverbindingen via kanalen, spoor en wegen. De Zeehaven IJmuiden grenst direct aan zee en is daarmee een unieke uitvalsbasis voor offshore (wind-)activiteiten, visserij, cruise- en ferryvaart.

Een groen gebied met open karakter, lopend van Noord naar Zuid tussen de haven aan zee en de meer verstedelijkte gebieden landinwaarts, biedt een recreatieve uitvalsbasis voor bewoners en bezoekers. De Stelling van Amsterdam is daarbinnen een culturele trekpleister en de ontwikkeling van het natuurnetwerk (Natuur Netwerk Nederland)in het gebied biedt leefruimte aan plant en dier. Het veenweidegebied wordt deels benut voor landbouw en veeteelt. Het water vormt een prachtig decor voor verstedelijking, ook door de aanwezigheid van industriële monumenten.

Potentie

Economische ontwikkelingen leidden de laatste decennia tot de groei van havenactiviteiten, maar ook tot stedelijke waterfrontontwikkeling. Door schaalvergroting in de scheepvaart en de behoefte aan havenbedrijfsterreinen in plaats van alleen kades ontstond een ontwikkelbeweging van de haven in westelijke richting en kwamen het Oostelijk Havengebied en het Westerdok in Amsterdam in aanmerking voor verstedelijking. In Zaanstad was dezelfde beweging waarneembaar. Langs de Zaan kwamen fabriekskavels vrij die ruimte boden (voor het eerst in lange tijd) om de stad weer aan het water te brengen. Dit leverde een herontdekking van de waterkant als woon- en (nieuw) werkmilieu op.

Er is altijd dynamiek in het gebied. Zo kunnen functies veranderen van werk naar andersoortig werk, naar wonen of combinaties van wonen en werken. In dit gebied willen we alle functies die er nu zijn in meerdere of mindere mate behouden en de ontwikkeling ervan ruimtelijk faciliteren. Sommige functies kunnen variëren in plek en/of omvang. Andere functies zijn aan hun huidige locatie gebonden, zoals de havenbekkens en de Stelling van Amsterdam. Ontwikkelingen vinden plaats met in achtneming van de regionale positie van de maakindustrie, de toegevoegde waarde en behoud van de werkgelegenheid voor de MRA.

Het Noordzeekanaalgebied is ook een van de zes industrieclusters van Nederland. De industrie staat voor een grote CO2-reductieopgave. In Nederland zijn de uitgangspunten van ‘Parijs’ om de opwarming van de aarde tot maximaal tot 1,5 graad te beperken, in 2019 vertaald in het Klimaatakkoord. De huidige CO2-uitstoot van de industrie en energieproductie in het NZKG is 18,3 Mton. In het Noordzeekanaalgebied is de gezamenlijke ambitie uitgesproken om de CO2-uitstoot richting 2030 bijna te halveren en om in 2050 nagenoeg klimaatneutraal te zijn.

Alles op één plek

De komende jaren moeten bedrijven belangrijke beslissingen nemen over hun toekomst, welke energiebronnen gaan ze gebruiken en wat is daarvoor nodig. Zij zijn voor die keuze onder meer afhankelijk van prijsontwikkeling, investeringen door netbeheerders in het energienetwerk, die op hun beurt weer afhankelijk zijn van de vraag. Lokale bestuurders gaan over de benodigde besluitvorming om de transitie te faciliteren en in te passen. Maar ook besluitvorming op landelijk of provinciaal niveau heeft lokale impact, zoals over de inpassing van en aanpassingen aan het energienet en de beschikbaarheid van alternatieve energiedragers en -bronnen zoals waterstof. Om tot goede investeringsbeslissingen en besluitvorming te kunnen komen is samenwerking meer dan ooit belangrijk. Met iedereen. Overheden en de industrie, het bedrijfsleven, maar ook met de netbeheerders voor de benodigde infrastructuur en de kennisinstellingen en het onderwijs om bij te dragen aan onderzoek en een gezonde arbeidsmarkt die klaar is voor de toekomst.

Ontmoeting van haven, stad en landschap

NZKG-doorkijk-naar-2040-man-op-scooter

Opwek, transport en gebruik van energie hebben daarnaast een impact op de omgeving in de vorm van bijvoorbeeld windmolens, waterstoffabrieken en transformatorstations. Deze elementen moeten zorgvuldig ruimtelijk ingepast worden. Maar de ruimte in het gebied is schaars. Een vraag om extra ruimte,  gaat ten koste van een andere functie. Het uitgangspunt is nog steeds om eerst te intensiveren in bestaande gebieden, of het nu in de haven, de stad of recreatiegebieden is. Dit uitgangspunt vergt dat innovaties worden gezocht om functies te verbinden en te verweven. Alles is er op gericht de verdergaande economische ontwikkeling van het NZKG op een duurzame manier tot stand te brengen.

De integrale opgave voor het gebied is de functies die om ruimte vragen niet met de rug naar elkaar toe te laten staan, maar met elkaar te verweven. De stad zoekt de haven op, de haven integreert voor een deel in de stad en de verduurzaming van industrie en stad loopt als een voorwaarde voor succes als een rode draad daardoorheen.  Het meer verweven en verbinden van functies is de hoofdopgave waar de schaarse ruimte om vraagt. Hieruit ontstaan specifieke, aantrekkelijke vestigingsmilieus voor zowel bedrijven als bewoners.