ZEETOEGANG IJMOND

NIEUWE ZEESLUIS

Om ruimte te bieden aan steeds groter wordende zeeschepen, wordt er sinds 2016 in IJmuiden gewerkt aan de bouw van de grootste zeesluis ter wereld van vijfhonderd meter lang, zeventig meter breed en achttien meter diep. De huidige Noordersluis, gebouwd in 1929, wordt te klein voor een vlotte en veilige doorstroming.

Met de nieuwe Zeesluis IJmuiden behoudt de Amsterdamse havenregio haar inter- nationale positie. Het Noordzeekanaalgebied en de Amsterdamse regio vervullen een grote rol in de verbinding met het Europese achterland. De bouw van de zeesluis is een uitdagend project, mede vanwege de omvang en de inpassing in het bestaande sluizencomplex. Volgens planning varen de eerste schepen begin 2022 door de Zeesluis IJmuiden.

WERKZAAMHEDEN IN 2020

In 2020 is er weer hard gewerkt aan de verschillende onderdelen van de zeesluis. En dit ondanks corona. Op het bouwterrein zijn verschillende maatregelen genomen om het werk met oog op corona veilig op 1,5 meter van elkaar uit te kunnen voeren. In het voorjaar is het laatste stukje van de kolkwand van de nieuwe zeesluis gestort: de aansluiting van de zuidelijke kolkwand op de deurkas van het buitenhoofd. In totaal is ruim 100.000 m3 beton voor de diepwanden en constructies gebruikt.

In 2020 zijn beide bovenrolwagens, die de aansturing van de deuren vormen, in zowel de deurkas van het buitenhoofd als het binnenhoofd geplaatst. Een boven- rolwagen weegt 200 ton, dus het inhijsen kon alleen plaatsvinden onder gunstige weersomstandigheden met weinig wind. In ongeveer drie maanden tijd is de sluiskolk uitgegraven. Er is ruim 600.000 m3 zand opgebaggerd wat naar zee is gebracht en daar is verspreid.

Na het baggeren is ongeveer 30.000 ton grind op de bodem van de sluiskolk aangebracht en 30.000 m3 onderwaterbeton gestort, wat de vloer van de sluiskolk vormt. Een andere mooie mijlpaal dit jaar was het succesvol invaren van de sluisdeur in de deurkas van het buitenhoofd. In de periode daarna is de werking van de deur uitgebreid getest.

SELECTIEVE ONTTREKKING

Door het volume van de Zeesluis IJmuiden stroomt bij het schutten van schepen veel meer zout water het Noordzeekanaal in. Zonder maatregelen zorgt deze grote hoeveelheid zout water voor een verdere verzilting van het Noordzeekanaal. Dit leidt tot schadelijke effecten op natuur, landbouw, drinkwatervoorziening en het gebruik van koel- en/of proceswater door de industrie.

Om te zorgen dat het Noordzeekanaal niet verder verzilt, is in overleg met de water- schappen en de provincie Noord-Holland door Deltares gezocht naar een oplossing. Die is gevonden in de maatregel Selectieve Onttrekking. Hierbij wordt een dam gerealiseerd in het Binnenspuikanaal, met aan de onderzijde een opening. Omdat zout water zwaarder is dan zoet water, wordt bij de afvoer van water via het spui- en gemaalcom- plex met name het zoute water afgevoerd en het zoete water tegengehouden.

Doelstelling:

de Zeesluis IJmuiden geeft een impuls aan de groei van het goederentransport via het sluizencomplex IJmuiden.

Het vervoer van goederen via zee neemt toe en schepen zijn steeds groter en vooral breder. De sluis is daarmee belangrijk voor de econo- mische ontwikkeling van de Amsterdamse havenregio en het Noordzeekanaalgebied. Onderdeel van het project is een maatregel om de verzilting van het Noordzee- kanaal tegen te gaan via Selectieve Onttrekking.

Trekker

in opdracht van Rijkswaterstaat bouwt aannemersconsortium OpenIJ de Zeesluis IJmuiden.

Betrokken partijen

Zeesluis: het project is een samenwerkingsverband van de convenantpartners ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, de provincie Noord-Holland en de gemeente Amsterdam in samenwer- king met Port of Amsterdam en de gemeente Velsen. Dit project wordt medegefinancierd vanuit het CEF-programma (voorheen TEN-T) van de Europese Unie.

Selectieve Onttrekking: Waterschap Amstel, Gooi en Vecht, het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier, het Hoogheem- raadschap van Rijnland en de provincie Noord-Holland.

ALTERNATIEF PLAN

Een initiatiefgroep van Port of Amsterdam, Tata Steel IJmuiden B.V., Zeehaven IJmuiden N.V. en netwerkorganisatie AYOP (Amsterdam IJmuiden Offshore Ports) heeft een alternatief plan gepresenteerd: de Averijhaven als Energiehaven. In dit plan kan de Averijhaven worden getransformeerd tot een haventerrein voor met name offshore windenergie. Tevens kan de lichterlocatie worden verplaatst naar een andere locatie, naast de IJgeul schuin voor de werkhaven van Tata Steel. Vervolgens hebben Port of Amsterdam, Tata Steel, de provincie Noord-Holland, de gemeente Velsen, Rijkswaterstaat West-Nederland Noord (WNN) en het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat gezamenlijk besloten het plan uit te werken om te bezien of het (milieu)technisch, nautisch, economisch en financieel
haalbaar is.

Mijlpalen 2020:
• Laatste betonstort kolkwand
• Afbouw buitenhoofd (deurkas)
• Plaatsen bovenrolwagen (aansturing deur) in buitenhoofd en binnenhoofd
• Plaatsen sluisdeur in de deurkas buitenhoofd
• Afronden van de fuikwand en tussendam op het Middensluiseiland
• Uitgraven sluiskolk en realisatie bodem
• Start ontgraven Middensluiseiland voor realisatie buitentoeleidingskanaal
• Bekendmaking naam sluis: Zeesluis IJmuiden
• Start aanbesteding Selectieve Onttrekking

2021:
• Afbouw binnenhoofd
• Invaren deuren deurkassen binnenhoofd
• Realisatie loswal Zuidersluiseiland (autoafzetsteiger)
• Verschillende uitgebreide testen werking zeesluis
• Inrichting terrein rond de zeesluis
• Openstelling sluisroute
• Start aanleg maatregel Selectieve Onttrekking

Relatie met andere projecten:
Sluis Haven Informatie Punt (SHIP), Ontwikkeling Averijhaven en Programma Tata Steel 2020–2050.

Communicatie:
doelgroepen worden geïnformeerd via diverse kanalen, zoals de website www.rws.nl/nieuwezeesluisijmuiden, Facebook (facebook.com/RijkswaterstaatNieuweZeesluisIJmuiden), een digitale nieuwsbrief, een fotonieuwsbrief, informatie- bijeenkomsten, mailings, (vak)media en het burenoverleg met vertegenwoordigers van omwonenden en bedrijven en overleggen met verschillende stakeholders. Het project is voor vragen altijd te bereiken via nieuwezeesluisijmuiden@rws.nl.