ONTWIKKELINGEN LANGS DE ZAAN

Doelstelling

De transformatie van leegstaande gebouwen en braakliggende terreinen langs de Zaan om intensiever gebruik te maken van de ruimte binnen het stedelijk gebied van Zaanstad.

Inhoud en voortgang

Het programma richt zich op het creëren van aantrekkelijke woon- en werkplekken waaraan de regio een tekort heeft. Hierbij wordt gestreefd naar de karakteristieke menging van wonen en werken in Zaanstad.

Ook waar transformatie plaatsvindt van bedrijfs- naar woonfuncties, blijft het een expliciet doel van het programma ZaanIJ om de industrie te behouden voor de stad. Steeds meer locaties blijken kansrijk, het aantal projecten neemt toe, de contacten met eigenaren en private ontwikkelaars worden intensiever. Dit is precies wat de gemeente Zaanstad voor ogen had toen zij in 2012 startte met het programma.

In 2017 is ZaanIJ opgegaan in MAAK.Zaanstad. De ambities van MAAK.Zaanstad zijn – kortgezegd – het vinden van ruimte voor de woon- en werkmilieus waaraan de stad behoefte heeft en het verbeteren van de kwaliteit van de stad en van de bestaande woningen. Wensen, ideeën en behoeften van de inwoners, organisaties en bedrijven zijn daarbij de leidraad. Daarom worden al deze belanghebbenden geraadpleegd bij de uitvoering van MAAK.Zaanstad via de zogeheten APS-methode: analyse – perspectief – strategie.

Tot 2030 wordt er gewerkt aan de planuitvoering voor circa 1850 woningen en aan de huisvesting van ruim elfhonderd arbeidsplaatsen in het gebied langs de Zaan. De woningen variëren van sociale huur tot vrije sector in het hoge segment. Hiermee ontstaat een evenwichtigere mix die ook hogere en middeninkomens moet aantrekken.

  • Zaandijkerkerk in aanbouw.

    Zaandijkerkerk en omgeving:

In 2017 zijn in de kerk elf woningen gerealiseerd voor autistische jongeren. De voor het publiek toegankelijke kerktoren is gerestaureerd, net als het uurwerk. Langs de Lagedijk komen woningen en publieke voorzieningen. De gemeente heeft het terrein van de voormalige Bloedbank gekocht, gesaneerd en via het Grondbedrijf in de markt gezet om hier woningen te realiseren. Ook de openbare ruimte in het gebied is sterk verbeterd. De eerste fase van het project Zaandijkerkerk en omgeving is een succes geworden.

  • Kan Palen en omgeving:

Zodra het terrein van Kan Palen is gesaneerd, kunnen hier circa 150 woningen worden gerealiseerd. Het college en de gemeenteraad hebben gekozen voor de duurzame variant van bodemsanering. Voorwaarde is wel dat Zaanstad de kosten van de aanpak kan delen met andere overheden die hier hun beleid kunnen uitvoeren. Verplaatsing van bedrijven omliggend aan het Kan Palen-terrein kan circa honderd extra woningen opleveren. Momenteel wordt er een gecombineerde businesscase uitgewerkt voor het hele gebied dat valt onder het Knooppuntenbeleid van de provincie.

  • Zaans Pijl:

De voormalige veevoederfabriek Brokking heeft vijftien jaar geleden zijn industriële activiteiten beëindigd aan de Noorddijk in Wormerveer. In de Ontwikkelingsvisie Noordzaan is het uitgangspunt voor Brokking: transformatie naar een gebied met een onderscheidende mix van wonen, werken en recreëren. Met de eigenaar is een overeenkomst gesloten waarin wordt uitgegaan van 150 tot 180 hoogwaardige woningen in het midden- en duurdere segment. Deze woningen worden gebouwd zonder gasaansluiting, zo is met de eigenaar overeengekomen.

Op basis van het stedenbouwkundig model dat de gemeenteraad heeft vastgesteld in 2016, is in 2017 het bestemmingsplan in procedure gebracht. In januari 2018 heeft de raad het bestemmingsplan vastgesteld dat inmiddels is omgedoopt in ’Zaans Pijl’. De vergunningenprocedure zal dit jaar worden gestart.

  • Z(w)aan kleef aan:

Ook voor het Meneba-complex wordt gedacht aan transformatie. De marktconsultatie is gaande. De eerste verkenningen wijzen erop dat circa vijfhonderd woningen alsmede ruimte voor bedrijvigheid mogelijk zijn. Deze ontwikkeling is een scharnierpunt in het veranderingsproces van dit gebied.

  • Zaans Proeflokaal:

Het ‘Zaans Proeflokaal’ is een aanpak om samen met grote industriële bedrijven langs de Zaan, rond het schiereiland ‘De Hemmes’, te werken aan drie doelstellingen: het behoud van de industrie in de Zaanstreek, het terugdringen van de milieuoverlast en het scheppen van ruimte voor nieuwe woonmilieus.

Op basis van de resultaten en ervaringen van de afgelopen jaren werkt men nu aan implementatie van de aanpak voor alle milieurelevante bedrijven in Zaanstad. Daarbij wordt aangesloten op de structuur en werkwijze van MAAK.Zaanstad. Bovenstaande drie doelstellingen blijven het uitgangspunt.

Communicatie:

De communicatiemomenten zijn gekoppeld aan bestuurlijke beslismomenten. Ondanks het feit dat bovengenoemde projecten private initiatiefnemers hebben die zelf afzender moeten zijn, probeert de gemeente Zaanstad in de communicatie zoveel mogelijk samen op te trekken en te faciliteren. Gebruikte middelen zijn persberichten, de ZaanIJ-website (www.zaanij.nl), twitter en omgevingscommunicatie zodra projecten in een concretere fase belanden. www.maak.zaanstad.nl.

Trekker

Gemeenten Zaanstad.

Betrokken partijen

Bewoners, organisaties en bedrijven, initiatiefnemers en ontwikkelaars, medegrondeigenaren, ondernemers, De Hemmesgroep, Omgevingsdienst NZKG, provincie Noord-Holland en rijksoverheid.

Relatie met andere projecten:

Woningbouwmonitor, Monitor Ruimte-intensivering, Corridorstudie Amsterdam-Hoorn A7/A8, Verbinding A8/A9, MAAK.Zaanstad en Haven-Stad Amsterdam.

Mijlpalen:

Kan Palen:

  • In het eerste kwartaal van 2018 start het onderzoek naar uitbreiding van de businesscase.
  • In het derde of vierde kwartaal 2018 volgt de vaststelling van het stedenbouwkundig ontwerp en start de sanering.

Zaandijkerkerk in aanbouw.