HAVEN-STAD AMSTERDAM

Haven-stad

Haven-Stad moet 40.000 tot 70.000 woningen en 45.000 tot 58.000 arbeidsplaatsen opleveren. Het gebied bestaat uit twaalf deelgebieden ten westen en noordwesten van het centrum, waaronder de oude havengebieden. De opgave is om deze deelgebieden, met behoud van hun eigen karakteristieke kenmerken, te transformeren naar gemengde en hoogstedelijke woon- en werkmilieus.

De Ontwikkelstrategie Haven-Stad vormt het uitgangspunt voor verdere gebiedsuitwerkingen per deelgebied. In deze strategie zijn de mogelijkheden onderzocht om te bouwen in hogere dichtheden. Centrale vragen hierbij zijn:
• welke mobiliteitsstrategie maakt dit mogelijk?
• welke strategie moeten we hanteren om voldoende ruimte te creëren voor verschillende functies, zoals wonen, bedrijvigheid en bijbehorende stedelijke voorzieningen?
• welke kansen biedt deze hogere verdichting voor de duurzaamheidsdoelen van Amsterdam?

Naast de afspraken uit de Visie NZKG 2040, houdt de ontwikkelstrategie rekening met afspraken uit het Convenant Houthavens/ NDSM-werf. Dit convenant is gesloten met enkele bedrijven in de Coen- en Vlothaven, de provincie Noord-Holland en de gemeente Amsterdam. De Ontwikkelstrategie Haven-Stad is gekoppeld aan de Milieueffectrapportage (MER) Haven-Stad. Deze MER maakt duidelijk wat de consequenties zijn van het stapsgewijs realiseren van het ambitieuze stedelijke programma. Tevens geeft de MER aan welke keuzes nodig zijn om dit op een verantwoorde wijze (gezondheid, verkeersafwikkeling en klimaatdoelen) uit te voeren. In december 2017 stelde de gemeenteraad van Amsterdam de Ontwikkelstrategie Haven-Stad en de MER Haven-Stad vast. In 2018 is de uitvoering gestart.

TRANSFORMATIE

Vanuit Amsterdam-West, en langs de zuidelijke en noordelijke IJ-oever, vindt stapsgewijs een transformatie plaats. Per gebied geven we hieronder de stand van zaken en de geplande ontwikkeling weer:

Sloterdijk Centrum en Sloterdijk I:
• in Sloterdijk Centrum is de transformatie in volle gang. Volgens het huidige bestemmingsplan kunnen hier, via nieuwbouw en transformatie, tweeduizend woningen worden gerealiseerd van 2016 tot 2025. De eerste zeshonderd woningen zijn in 2017 en 2018 opgeleverd. Ook zijn de ontwikkelplannen gemaakt voor de volgende 150 woningen met bijbehorende voorzieningen. Duurzaamheid via rainproof (bestand tegen grote hoeveelheden regen), energieneutraal en circulair speelt hierbij een centrale rol.

Minervahaven
De Minervahaven valt binnen het exploitatie- en beheergebied van Port of Amsterdam. Hoewel conform het Convenant Houthaven/NDSM-werf hier pas vanaf 2029 woningbouw mogelijk is, is het karakter van de Minervahaven de afgelopen jaren al behoorlijk veranderd. Er zijn diverse panden gebouwd voor creatieve bedrijven. Meer ondernemingen staan te trappelen om zich hier te vestigen of om panden te transformeren en te ontwikkelen, maar het plafond is inmiddels bereikt. Om deze initiatieven toch zo goed mogelijk te begeleiden, waarbij tegelijkertijd rekening wordt gehouden met de toekomstige transformatie naar een woon-werkgebied, is in samenwerking met het Amsterdamse havenbedrijf een ruimtelijk programmatisch kader opgesteld voor de Minervahaven. Dit kan dienen als basis voor eventuele herziening van het bestemmingsplan. Minervahaven Zuid is ook onderdeel van het versnellingsgebied van Haven-Stad.

Versnellingsopgave Haven-Stad
In het Coalitieakkoord van 2018 heeft het gemeentebestuur van Amsterdam de wens uitgesproken Haven-Stad versneld te willen ontwikkelen. Om te onderzoeken waar de versnelling ten opzichte van de fasering in de Ontwikkelstrategie Haven-Stad kan plaatsvinden, wordt in het voorjaar van 2019 een strategie vastgesteld. De strategie richt zich op het versnellingsgebied. Dit versnellingsgebied bestaat uit drie deelgebieden: Sloterdijk 1 Noord, Minervahaven Zuid en Sportpark Transformatorweg/ Amsterbaken. De drie deelgebieden grenzendirect aan de toekomstige metrohaltes bij het sluiten van de ringlijn, het doortrekken van de metro van de halte Isolatorwegnaar het Centraal Station, een belangrijke voorwaarde voor het optimaal benutten van deze openbaarvervoersoplossing. Ze maken echter ook onderdeel uit van het pas-op-de-plaatsgebied. Er is momenteel een verkenning gaande of binnen deze deelgebieden woningbouw versneld kan plaatsvinden. Dit zonder de bedrijven uit het Convenant Houthaven/NDSM-werf in hun bedrijfsvoering te beperken. Ook wordt verkend in hoeverre in het versnellingsgebied sprake is van een aanvaardbaar
woon- en leefklimaat.

Noordelijke IJ-oever: Visie Noorder IJ-plas, centraal groengebied tussen Zaanstad en Amsterdam
In de Visie NZKG 2040 is afgesproken om de ingezette verstedelijking langs het IJ geleidelijk voort te zetten op plekken waar zich mogelijkheden voordoen. Aangezien de noordelijke IJ-oever van Amsterdam overloopt in Zaanstad, werken beide gemeenten hierin samen. In 2019 zijn via een uitgebreid participatietraject en een consultatieronde van ambtelijke stakeholders een beleidsdocument opgesteld. Dit vormt het toetsingskader voor het stapsgewijs ontwikkelen van de Noorder IJ-plas tot een toegankelijk groen-blauw gebied met recreatieve mogelijkheden. Prioriteit hierbij heeft het recreatieve fietspad (Dam tot Dam route, schakel Noorder IJ-plas) langs de zuidzijde van de plas, met een brug over Zijkanaal H. De fietsroute ondergaat een apart planningstraject. De verwachting is dat de fietsroute en de brug in 2023 kunnen worden gebouwd. De Noorder IJ-plas is in de toekomst een van de stadsparken van Haven-Stad. Nu wordt de aandacht gericht op het verhogen van de kwaliteit van de plas en het struingebied, en op het verbeteren van de toegankelijkheid voor naastgelegen wijken.

Groot Westerpark
In de huidige context is het Westerpark al een druk bezocht en intensief gebruikt stadspark. In dit park zijn het behoud van de balans tussen leefbaarheid van de buurten rondom het park de kwaliteit van de verblijfsruimte in het park en het gebruik voor evenementen, cultuur en horeca, een punt van zorg en aandacht. Bovendien: door de komst van Haven-Stad met tienduizenden nieuwe bewoners en werkenden, zal dit deel van Amsterdam een grote transformatie ondergaan. De ambitie is om het huidige Westerpark te optimaliseren, beter toegankelijk te maken en uit te breiden. Het Westerpark wordt daarmee gereed gemaakt voor de toekomst. Om een goede leefomgeving in Haven-Stad, maar ook in de bestaande buurten rondom het Westerpark te waarborgen, wordt het park toegankelijker gemaakt voor alle bezoekers.
Om te komen tot een plan van aanpak voor een toegankelijker Westerpark heeft de gemeente, samen met bewoners, ondernemers en andere belanghebbenden, uitgangspunten geformuleerd voor thema’s als ecologie, recreatie, bereikbaarheid en afval. Voorbeelden van wat we willen gaan doen zijn de realisatie van meer herkenbare parkentrees, nieuwe boombeplanting en extra wandel- en fietspaden. De Nota van Uitgangspunten, fase 1: Een toekomstbestendig Westerpark, in het perspectief van Haven-Stad, is begin 2020 vastgesteld door de gemeenteraad.

Relatie met andere plannen en projecten:
Ontwikkelingen langs de Zaan, Transformatie Achtersluispolder, de Omgevingsvisie Amsterdam (2020, 2021), de Havenvisie Amstserdam, de verkenning HOV ZaanIJ, de Routekaart Amsterdam Klimaat neutraal en de RES-Amsterdam (waaronder de Windvisie).

Mijlpalen 2020:
eerste kwartaal:
• start besluitvorming versnellingsopties Haven-Stad;
• besluitvorming NvU Westerpark;
• formele inspraak Ruimtelijk Toetsingskader Noorder IJ-plas;
• start MKBA’s huidige PTA-locatie en mogelijke locatie
Coenhaven;
• start regionale verkenning ZaanIJ HOV verbinding;
• start uitvoering Regiodeal ZaanIJ.

Communicatie:
voor het programma Haven-Stad, met alle uiteenlopende aspecten en doelgroepen, worden er communicatiemiddelen op maat ingezet. Voor alle projecten, doelgroepen, deelgebieden en participatiebijeenkomsten is dit de website: www.amsterdam.nl/havenstad. Daarnaast is er de website www.overhavenstad.nl voor een meer visueel beeld van Haven-Stad.

Doelstelling:

het transformeren van een (haven)bedrijvengebied van 650 hectare naar een gemengd, hoogstedelijk (gemengd) gebied. Daarmee is Haven-Stad de grootste binnenstedelijke herontwikkelingslocatie in de Metropoolregio Amsterdam. Haven-Stad draagt op termijn voor tien procent bij aan de gewenste groei van de woningvoorraad op nationaal niveau.

Binnenstedelijke verdichting is noodzaak, omdat de werkgelegenheid vooral groeit in de hoogstedelijke kernen. Het aantal arbeidsplaatsen groeit relatief veel sneller dan de groei van het aantal binnenstedelijke woningen. Er is dus grote behoefte aan nieuwe woningen. Intensieve stedelijke dichtheden en het benutten van schaalvoordelen bieden bovendien de mogelijkheid om de ‘footprint’ van de stad te verbeteren op het gebied van mobiliteit en duurzaamheid.

Trekker:

gemeente Amsterdam.

Betrokken partijen:

Port of Amsterdam, de Amsterdamse stadsdelen Nieuw-West, West en Noord en gemeenten Zaanstad en Oostzaan.

Noorder IJ-plas, een stadspark.