NOVI-GEBIEDSAANPAK NZKG

De NOVI-gebiedsaanpak NZKG is een project van het Programmabureau NZKG dat uitgevoerd wordt op basis van drie opdrachten vanuit Rijk en regio:

• De Nationale Omgevingsvisie (NOVI): Maak een gebiedsgerichte uitwerking vanuit de Nationale Omgevingsvisie voor het NZKG;
• Verstedelijkingsstrategie MRA: Maak een nadere gebiedsgerichte uitwerking van de Verstedelijkingsstrategie MRA (2021) voor het NZKG;
• NOVEX: Maak uitvoeringsafspraken met het Rijk over het NZKG als aangewezen NOVEX-gebied (2022).

 

  1. Verruiming van de scope in het NZKG

Het Bestuursplatform NZKG werkt sinds 2012 vanuit de Visie NZKG 2040. Deze visie beschrijft het NZKG primair vanuit de twee maatschappelijk opgaven:

  • het belang van economische groei en de ontwikkeling van de haveneconomie voor het versterken van internationaal concurrentiekracht van Nederland en de MRA;
  • kansen voor woningbouw aan de randen van het industriegebied door middel van transformatie van haven- en bedrijventerreinen.

Thematisch deze scope van de Visie NZKG 2040 anno 2022 te beperkt. Naast de haven logistieke functie en woningbouw wordt in het NZKG hard gewerkt aan de energietransitie en de transitie richting circulaire economie. Meer recent vragen ook maatschappelijk opgaven als ruimte voor het toekomstbestendig watersysteem & klimaatadaptatie, landschap & ecologie en gezonde leefomgeving om aandacht of ruimtelijke inpassing in het NZKG. Het Bestuursplatform NZKG heeft recent deze zeven maatschappelijke opgaven aangewezen om integraal samenhangend uit te werken binnen de NOVI-aanpak NZKG.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  1. Aanpak vanuit de Economische Speltheorie

Het NZKG heeft een hoge dynamiek en er spelen grote per opgave nog onzekerheden. Gezien deze dynamiek kan het NOVI-product geen Masterplan opstellen. Master- of inpassingsplannen zijn te snel achterhaald of verouderd. Voor het inpassen van deze zeven maatschappelijke opgaven voor de komende 30 jaar is onze benadering gebaseerd op de “economische speltheorie”. Inpassing van grote opgaven met verschillende partijen in hetzelfde gebied beschouwen wij als een groot interactiespel. Onze metafoor is die van een ‘Gigantisch Multiplayer Tetris spel’ dat verschillende actoren spelen het NZKG voor de komende 30 jaar. Aan de bovenkant van het spel hangen de ruimtelijke opgaven als dynamische puzzelstukjes in de tijd, aan de onderkant komt af en toe wat ruimte vrij als gevolg van economische transitie o.a. van fossiel naar fossielvrije economie.

 

 

 

 

 

 

 

 

Als partijen in dit interactiespel hun eigen preferentie en doelen apart najagen kunnen spelers elkaar via milieu- en risicoruimte – bedoelt of onbedoeld – vastzetten, waardoor maatschappelijk suboptimale resultaten ontstaan. Voor het zo optimaal mogelijk inpassen van deze zeven opgaven erkennen de samenwerkende partijen in het Bestuursplatform NZKG de noodzaak van (zelf)bindende spelregels. Het eindproduct van de NOVI-aanpak NZKG legt deze spelregels nauwkeurig vast, en schets daarmee een route waarmee opgaven via regionale beleidscoördinatie zo optimaal mogelijk kunnen worden ingepast in de tijd. De bestuurlijke opdrachtgevers – het Bestuursplatform NZKG -vraagt aan de NOVI-aanpak NZKG om een dergelijke spelregels voor regionale beleidscoördinatie in de vorm van:

  • Vaststellen welke projecten zijn no-regret, en daarmee onderdeel vormen van de huidige regionale consensus;
  • Bindende regels op stellen over de volgordelijkheid over de inpassing van verschillende opgaven;
  • Afspraken te maken over randvoorwaarden waar de verschillende opgaven rekening mee dienen te houden, of voorwaarden die eerst vervuld moeten worden zijn voordat vervolgstappen gezet kunnen worden;
  • Optimale condities te creëren, o.a. door regelgeving voor een gezonde leefomgeving, maar ook noodzakelijke ruimte te maken voor risico- en veiligheidscontouren zodat opgaven en versnelling gerealiseerd kan worden. Hier liggen taken zowel bij het Rijk als bij de regio.
  • Te onderzoeken of het ruilen of overnemen van opgaven kan bijdragen aan het optimaliseren van het maatschappelijke waarde (nut) van het NZKG de komende decennia.

 

 

 

 

 

 

 

De huidige aanpak kiest derhalve niet voor een Masterplan, maar schets een “roadmap voor transitie” om deze zeven maatschappelijke opgaven gecoördineerd in de tijd te optimaliseren binnen het NZKG in de juiste volgorde en bindende randvoorwaarden per opgave.

 

  1. Product van de NOVI-aanpak NZKG

De onderdelen van het product van de NOVI-aanpak NZKG staat helder geformuleerd in de kamerbrief “Ruimtelijke Ordening” van Minister Hugo de Jonge van 17 mei jl. Het gaat om 3 onderdelen:

 

 

 

 

 

A. Een ontwikkelingsperspectief

Welk gebied wil het NZKG zijn? Dit zet een gezamenlijke stip op de horizon door gemeenschappelijke waarden te benutten als bindmiddel voor regionale consensus. Dit onderdeel vraagt zoals hierboven beschreven om een heroriëntatie op het niveau van gemeenschappelijke “waarden” die partijen in het NZKG opnieuw kan verbinden.

B. Een programmering en fasering

In dit deel wordt beschreven hoe partijen deze zeven maatschappelijke opgaven in de tijd uitvoeren en faseren. Voor dit deel wordt door het kernteam in de periode juni – augustus al een korte samenvattende verhaallijn opgesteld op hoofdlijnen. In dit verhaallijn wordt beschreven hoe deze zeven maatschappelijke opgaven integraal met elkaar verbonden zijn en hoe deze in welke volgorde in het NZKG ingepast kunnen en moeten worden. In dit deel worden uitspraken gedaan per deelgebieden over:

C. Uitvoeringsafspraken

Wederkerige afspraken voor de komende 4 á 10 jaar. Voor dit deel worden binnen de regio zelfbindende afspraken gemaakt over volgorde, randvoorwaardelijkheid en het creëren van condities. Met het Rijk worden aanvullende afspraken gemaakt over condities die kunnen bijdragen aan deze complexe inpassingsopgave. Tevens ontstaat hier een uitvoeringsprogramma voor de komende jaren 2023 – 2027. De afspraken met het Rijk worden door het kernteam en de thematische werkgroepen voorbereid en in het najaar besproken in de Stuurgroep Leefomgeving van de Ministeries. Doel is om deze in het voorjaar in het BOL 20 23 te agenderen.

Planning

Het is de bedoeling dat de opdracht wordt uitgevoerd in de periode van begin september 2022 tot oktober 2023.