Noordzeekanaalgebied brengt variatie in economische structuur Metropoolregio Amsterdam.

Onlangs verscheen het rapport Bouwstenen voor Stad en Haven: over de betekenis, ontwikkeling en toekomst van het Noordzeekanaalgebied voor de Metropoolregio Amsterdam. Het rapport werd gemaakt in opdracht van de gemeente Amsterdam met medefinanciering van het Bestuursplatform Noordzeekanaalgebied. Walter Manshanden, mede-oprichter en regionaal-economisch onderzoeker bij Netherlands Economic Observatory te Rotterdam, licht een aantal zaken uit het rapport toe.

Gedifferentieerd gebied
Op de vraag welke bijdrage het Noordzeekanaalgebied (NZKG) heeft in de Metropoolregio Amsterdam (MRA) antwoordt Walter Manshanden: ‘Ondanks de economische crisis heeft het NZKG een stabiel economisch aandeel in de MRA van 3 á 4 %. Daarnaast koopt het NZKG veel diensten in elders in de MRA, dit noemen we achterwaartse beweging. Ten opzichte van andere havengebieden is die in het NZKG groter, omdat er veel verwerkende industrie aanwezig is.’

Walter Manshanden: ‘Het NZKG heeft sterke clusters: industrie, logistiek, dienstverlening, recreatie/toerisme en groothandel. Dit laatste cluster is in omvang niet groot, maar het netwerk eromheen is belangrijk. Hier ligt met name ook de verbinding tussen Schiphol en de haven. Het gebied heeft een internationale doorvoerfunctie van benzine en steenkool, de import en aanvoer van materiaal zoals zand en hout voor de Nederlandse bouwsector, de import van agrarische producten, export van de foodsector en de import van ertsen en export van metalen en halffabricaten door Tata Steel. Kortom, het NZKG brengt variatie in de economische structuur van de MRA.’

Toekomst
De logistieke functie in combinatie met industriële verwerking geeft het NZKG unieke bouwstenen voor de toekomst. Een toekomst waarin een transitie in de energiewereld wordt verwacht. Steenkool en benzine zijn op dit moment nog het belangrijkst in de op- en overslag, maar je kunt al zien dat de vraag vermindert. Een gedifferentieerd gebied heeft dan een voordeel.

‘Natuurlijk, voor bedrijven gespecialiseerd in de overslag van steenkool is het een probleem en er zal overcapaciteit optreden bij de binnenvaart’ legt Manshanden uit. ‘Maar afhankelijk van het soort energietransitie is de verwachting dat de ontwikkelingen juist ook kansen bieden. Je moet straks weten waar welk soort biobrandstof wordt geproduceerd en kennis hebben van organische chemie. Die kennis is allemaal in het NZKG dan wel de MRA aanwezig. Ook de aanbodfactoren zijn er: de stap van food en de reststromen daarvan naar biobrandstoffen is klein. De kiemen voor een groene productie van energie zijn al gezaaid, dat maakt het gebied sterker.’

MensenMetropoolregio-pagina
Kent het NZKG ook bedreigingen? ‘Hoe paradoxaal ook, de bedreiging zit ‘m in de mensen,’ vervolgt Manshanden. ‘Er is in de markt ruimte voor bedrijvigheid in de groene energie, maar je moet ook ondernemers met durf en financiële ruimte hebben. De risicobereidheid bij bestaande bedrijven is gering, die blijven doen waar ze goed in zijn. Olie- en energiemaatschappijen bezuinigen op investeringsbudgetten door de lage olieprijzen en onzekerheid over de toekomst. Mogelijkheden en kansen worden daardoor niet benut en moeten in publiek-private samenwerking worden opgepakt.’

In dit verhaal is een duidelijke rol weggelegd voor de overheid. ‘Bedrijven moeten het gevoel hebben dat hun investeringen veilig zijn. Overheden moeten een betrouwbare partner zijn. Ook moeten kennisinstellingen voor de energietransitie worden gemobiliseerd, die regionaal de samenwerking op gang brengen, fondsen organiseren en experimenteerruimtes bouwen. En denk aan het inkoopbe

Andere havens
Zijn er nu verschillen tussen de Nederlandse havens? Walter Manshanden antwoordt: ‘Alle havens kan ik niet zeggen, maar ik heb hetzelfde onderzoek ook gedaan voor Rotterdam. Het verschil is dat Rotterdam nog meer een doorvoerhaven is dan het NZKG. En ook dat de relatie tussen de regio Rotterdam en de haven minder is dan de relatie van de MRA met het NZKG. In vergelijking met de haven van
Rotterdam ligt in het NZKG de nadruk meer op industriële verwerking. Tegenwoordig liggen de kansen bij de industriële verwerking en
is de uitgangspositie van het NZKG goed.’

U kunt het rapport Bouwstenen voor Stad en Haven hier downloaden (PDF; 1 MB)

 

Terug naar overzicht